Тимур САРАЛАЕВ,
“Жаңы муундун коалициясы” коомдук бирикмесинин тѳрагасы
Эртеңки күндү салыштырмалуу билиш үчүн, кечээги күндү, же болбосо жакынкы эле тарыхка кѳз чаптырыш керек. Ѳткѳн тарыхка сереп салуу менен келечек кандай болушу мүмкүн деген суроого жооп таап, ошол эле учурда келечектин моделин да туура багытта алып кетүүгѳ болот. Эртеңки күнүбүздү оңдоп-түздөп алып кетүүгѳ албетте жигердүү жаштардын мүмкүнчүлүгү бар деп ишенгим келет...
Кенжалы САРЫМСАКОВ,
Кыргыз Республикасынын Аксакалдар Кеңешинин мүчөсү, ардагер журналист
Өткөн жылы 19-майда “Манас жаңырыгы” студиясында суроо-жооп маек учурунда Мухтар Шаханов: “Алмазбек Атамбаевге “Желтоксон эпопеясы” китебимди эстеликке берип, бетине: Кыргыз Республикасынын президенти болдуң, кыргыз рухунун президенти боло алар бекенсиң, деп жазып койдум” деген сөздү айтты эле.
«Баш болсун,
Мал болсун,
Узун өмүр жаш болсун,
Берекелүү аш болсун,
«Ихи» деген оору болбосун,
«Келе» деген доочу болбосун,
Баккан бала болбосун.
Калк ордунда болсун,
Хан тактысында болсун,
Хандын калабынан сактасын,
Карачачынын дооматынан сактасын
Ашууусу бийик тоодон сактасын,
Айкырып тийген жоодон сактасын,
Агыны катуу суудан сактасын,
Адам өлгөн чуудан сактасын
Теңирим өзү жалгасын,
Бак карасын,
Кыдыр даарысын,
Эл ичи тынч болсун,
Эмгек кайнап турсун,
Береке жайнап турсун,
Карыларыбыз нускалуу болсун,
Байбичелерибиз берекелүү болмун.
Уулдарыбыз ыймандуу болсун!
Очок жанып, ордо толсун,
Эл тынч, журт аман болсун!»
Жамандык-жакшылыкта элибиздин бири-бирине кѳрсѳткѳн жардамы, урмат-сыйы. Ар ким алына жараша (акча, мал, кийит, эгин-тегин, чѳп-чар, отун-суу) жай айтат. Берешен элибиз ортодон чыгарып, белгилүү ѳлчѳм чыгарат, же биригип мал союп, ал шарттуу түрдѳ болот. Бул “ыража” деп да айтылат. Айыл арасында, же тууган ичинде жону жукалардын башына жаманчылык түшсѳ бир жеңден кол, бир жакадан баш чыгарып, ага ѳмѳчѳктѳп жардам берүү, жеңилин жерден, оорун колдон алуу биздин элде бар. Кошумча чогултуу – элибиздин урматы.
Маалымат булагы: Амантур Акматалиев, “Баба салты, эне адеби” китеби
“Күрѳштѳн жыгылган турат, сѳздѳн жыгылган турбайт”, “Эр жигиттин сѳзү ѳлгүчѳ, ѳзү ѳлсүн”. Бул – адептүүлүктүн, ички маданияттуулуктун бир белгиси. Кеп-сѳз кунун адамча баалай билүү. Акыйкаттуулуктун эр даңазасын айра таанып, ага адилет мамиле кылуу. Ак сѳзгѳ жыгылып калуу парзыбыз. Муну “сѳзгѳ сынуунун” окшоштугу менен таптакыр айырбаштай албайбыз. Анткени менен тереңинде кеп-сѳз кунун баалоо бар.
Сѳзгѳ сынуу – болгон чындык окуяны моюнга кое билүүсү. Албетте, булар бири-бирин толуктайт. Мындай сапаттар илгеркилерге бѳтѳнчѳ таандык эле. Кийин сѳзгѳ моюн бербей, “ажылдаша айтышуу, кеп ызаатын, сѳз кунун баалабай, маңызсыз талаш-тартыш ѳнѳкѳтүнѳ айлантуулар арбын. Андайлар “кеп жебестер” деп аталат.
Маалымат булагы: Амантур Акматалиев, “Баба салты, эне адеби” китеби
Президенту Российской Федерации
Владимиру Владимировичу Путину
От участника ВОВ,
гражданина Кыргызской Республики
Бейшалиева Токтогула
ОБРАЩЕНИЕ
Уважаемый Владимир Владимирович! Я, Бейшалиев Токтогул – ветеран Великой Отечественной Войны, уроженец Кыргызской Республики, 17 марта, 1926 года рождения, призывался в ряды Советской Армии в разгар войны 26 ноября, 1944 года. Участвовал в разгроме фашистской Германии в Сталинградской битве, прошел всю войну в Европе. Сражался за освобождение братских республик и за взятие Берлина. Уволен в запас согласно Постановлению Совета Министров СССР от 28 января, 1950 года, о чем свидетельствует мой военный билет. Воинское звание – младший сержант, в/ч 38154 от 11.10. 1949 года. Имею множество государственных наград – ордена и медали.
К вам обращаюсь не от хорошей жизни. Шесть лет стучал в двери соответствующих органов Кыргызской Республики: «О предоставлении мне квартиры», но получал везде формальные и бездейственные бюрократические ответы: «Вы поставлены на учет граждан, нуждающихся в улучшении жилищно-бытовых условий по месту жительства в списки УВОВ за №11. В связи с выше изложенным, вопрос о предоставлении муниципального жилья будет рассмотрен в порядке очерёдности по мере строительства и ввода муниципальных жилых домов». Я устал от таких ответов. Живу в нищете с супругой у дочери-вдовы, с её тремя детьми, в однокомнатном общежитии. Мне хотелось бы, увидеть свою жизненную радость при оставшейся жизни, хотя бы получив квартиру. В данное время, я не верю бюрократическим властям и чиновникам. Не хочу быть многословным, для подтверждения высылаю мои подтверждающие копии документов.
Я, как ветеран ВОВ и труда, прошедший адскую войну, начиная с России до Берлина, прошу Вас посодействовать нашему правительству в деле оказания мне помощи для получения квартиры в городе Бишкек Кыргызской Республики.
С уважением, участник ВОВ Токтогул Бейшалиев
Телефон для связи: (996-312) 29 88 49, мобильный тел: 996-770 61 85 89.
Кеңеш БАКИР уулу, Бишкек шаары
Белгилүү жазуучу Асыкбек Оморов Якутия (Саха), Монголия, Алтай аймактарында Инженердик-геологиялык экспедиция башчысы болуп үзүрлүү эмгектенген. Мурунку СССРдин чегараларында көп болуп, эчен кызыктуу окуяларды башынан өткөргѳнүн уккан элем. Мына ошол окуялардын түркүмүнүн бирин «Мен билген окуя» конкурсуна сунуштап жатам.
«Бул окуя 1979-жылдарда Алтай крайынын Горно-Алтайск шаарынын чыгыш тарабындагы Монголия менен чектешкен Ташанта деген жеринде болгон. Экспедициянын негизги милдети – ошол кездеги чегараларды тактоо эле. Толугу менен
Биргелешип бир жумуштун аягына чыгуу. Мисалы, үй салууда, дубалын кѳтѳрүүдѳ, кышын куюуда, аны кыноодо, үйдүн үстүн жабууда, шыбоодо, актоодо, сырдоодо, мал кыркууда, кош айдоодо, чѳп чабууда, эгин оруп-жыюуда элибиз жапа тырмак жардамга келишкен. Ал эми элдик кѳркѳм кол ѳнѳрчүлүктѳ: килем токууда, чий чырмоодо, ѳрмѳк согууда, кереге кѳктѳѳдѳ чебер адамдардын биргелешип, бир асыл буюмду жапа бүтүрүү салты. Ал мүмкүнчүлүгүнѳ карата бардык убакта чакырылат да, бул биргелешип уздануунун – узануунун, жардам берүүнүн сонун үлгүлѳрүнѳн болот.
Ашар иштин арымын аябай тездеткен. Мында устаттар, нускоочулар, байбичелер, куттуу карыялар – үйрѳнгүчтѳргѳ жол, таалим-тарбия кѳрсѳтүп турушат. Ашарга келгендерди үй ээси мал союп, жаңы дасторкон менен жакшынакай күтүнүп алат.
Маалымат булагы: Амантур Акматалиев, “Баба салты, эне адеби” китеби
Бул – бели нооказдап (мертинип) калган адамды эмдѳѳ аракети. Илгери элибиз кѳбүнчѳ боз үйдѳ тургандыктан юала-бакыра ѳзү кѳрүнбѳй туруп, сузгуну эшиктен үйгѳ сунчу. /йдүн адамдары аны дароо түшүнѳт, ѳзүлѳрүн кѳргѳзбѳй сузгуга колунда барын салуу. Кѳбүнчѳ ага ун, май, эгин, туз, эт, сүт ѳңдүүлѳр түшѳт. Бели мертинген аны ошол турушу боюнча бышырып ичет, жейт. Мындан ооруга дабаа болгон. Азыр деле айрымдарды – тигинден-мындан бирдеме суроочуларды “бертик сурагансып” деген ѳтмѳ мааниде сѳз айтылып жүрѳт.
Маалымат булагы: Амантур Акматалиев, “Баба салты, эне адеби” китеби
Ата-энелери жок кездерде айыл ичиндеги кыз-келиндердин биригип, тамак-аш жасап жеши. Мында бирѳѳсү унун, экинчиси этин, башкасы майын, тузун, айтор, эмне жасамакчы болушса, ар кими алына жараша чыгарып, самаганын жасоо. Баштаңып жатканда кирген адамды “саламчы” деп, ага да тамак беришет. Бул жѳрѳлгѳ “Байдын жалгыз кызысың, баштаң, байдын эрке келинисиң, баштаңбайсыңбы” ѳңдүү оюн-чынынан ушундай айтылганда аларга үлүш кѳбүрѳѳк ыйгарылган. Бардар адамдар алардын илебин суутпай, кымызы менен козу-улак союп, бозосу менен согум этин салып, коноктой турган.
Маалымат булагы: Амантур Акматалиев, “Баба салты, эне адеби” китеби