May 04

Баштаң

Ата-энелери жок кездерде айыл ичиндеги кыз-келиндердин биригип, тамак-аш жасап жеши. Мында бирѳѳсү унун, экинчиси этин, башкасы майын, тузун, айтор, эмне жасамакчы болушса, ар кими алына жараша чыгарып, самаганын жасоо. Баштаңып жатканда кирген адамды “саламчы” деп, ага да тамак беришет. Бул жѳрѳлгѳ “Байдын жалгыз кызысың, баштаң, байдын эрке келинисиң, баштаңбайсыңбы” ѳңдүү оюн-чынынан ушундай айтылганда аларга үлүш кѳбүрѳѳк ыйгарылган. Бардар адамдар алардын илебин суутпай, кымызы менен козу-улак союп, бозосу менен согум этин салып, коноктой турган.

Маалымат булагы: Амантур Акматалиев, “Баба салты, эне адеби” китеби

May 04

«АЧЫГЫН АЙТКАНДА, МАМЛЕКЕТТИК ОРГАНДАРДЫН ИШМЕРДҮҮЛҮГҮ КАНААТТАНДЫРБАЙТ»

Маектешкен Элнур Ѳмүрбек тегин

«Жаңы муундун коалициясы» коомдук бирикмесинин тѳрагасы Тимур САРАЛАЕВ: «АЧЫГЫН АЙТКАНДА, МАМЛЕКЕТТИК ОРГАНДАРДЫН ИШМЕРДҮҮЛҮГҮ КАНААТТАНДЫРБАЙТ»

Ѳткѳн саныбызда Кыргызстанга чет өлкөдѳн келген мигранттарга карата эч кандай кѳзѳмѳл жок экендиги, жана ошондой эле биздин жарандарга иш орундары жетишпей жатканда сырттан келгендер тейлѳѳ, соода, курулуш, ишкердик жагында мыйзамсыз түрдѳ иш  жүргүзүп жатканы сыяктуу маселелер «Жаңы муундун коалициясы» коомдук бирикмесинин мүчөлөрү тарабынан  айтылган. Коомчулукка бул кѳйгѳйдү көтөрүп чыгышкан коомдук бирикменин мүчѳлѳрү бул мезгил аралыгында мамлекеттик кызматта иштеген жооптуу адамдар менен атайы жолугуп, аталган маселе боюнча пикир алышышкан. Эмесе, ал жолугушуудан кийин кандай ѳзгѳрүүлѳр күтүлгѳнүн билүү максатында коомдук бирикменин тѳрагасы Тимур Саралаев менен маектешип, бүгүнкү кеп учугун кайрадан чет элдик жарандар жана биздин ѳлкѳдѳгү  мыйзамсыздык тууралуу уладык.

Толугу менен

May 04

«Ата мекен – ошол балбылдап күйгѳн кѳздѳрдѳ»

Кытайлык кыргыз жаштары менен маектешкен – Айбек БАЙЫМБЕТОВ. Кытай, Иньчуан шаары

Кытайлык кыргыз жаштары учурда Кыргыз мамлекетиндеги жаштардай эле коомдун өнүгүшүнө тиешелүү маселелерге ар дайым ынтызарлык менен ой чабыттап, билим-илим-маданият таанууда жигердүү аракеттерди көрүп келет. Кытайдын аймагында окуп жаткан кытайлык кыргыз студенттердин коомдук жашоосу туурасында, ошондой эле Кыргыз мамлекети жана Кытайдагы Кызыл-суу кыргыз автономиялуу областынын ортосундагы калк аралык байланышын, жалпы эле кыргыз жаштарынын абалын билүү максатында маек салууну туура көрдүк.  Сөзгө алына турган маселелер кытайлык кыргыз студенттердин активдүү өкүлдөрү болгон Айберди Акжол уулу, Дабыт Абдылбары уулу, Халида жана Жумабек Обул уулу менен аңгеме-дүкѳн курдук. Маек Кытайда, интернет онлай-конференс аркылуу уюштурулду.

Толугу менен

May 04

Таза абалга алып чыгар күч керек

 

Кенжалы Сарымсаков,
КРнын Аксакалдар Кеңешинин мүчөсү, журналист


Уйку да жаш куракка жараша болот тура. Эрте ойгоном. Балконго чыгам. Мечит тараптан азан чакырык. Жолдун аркы четинде жаңы эле көчөгө чыга баштаган алагүү, болгондо да кыргыз балдардын, кыргыз кыздардын оозго алынгыз богооз сөздөрдү оозанып орусчалап сөгүшкөн, жакалашкан ызы-чуусу. Көбүнчө жума, ишемби, жекшемби күндөрү дайыма ушундай. Жаштарга делинген жайларда түнү бою жан дүйнөсү уулуккан уул-кыздарыбыз келечекте өңү кыргыз бойдон калганы менен адеп, ыйман-ызаат жагынан кыргыз деп айтарлык касиети болор бекен?

Толугу менен

May 04

АЛСЫЗ АСКЕР КҮЧҮ, ИРИГЕН ИЧКИ ИШТЕР ОРГАНЫ ЖАНА АНДАГЫ КОРРУПЦИЯ

Аскат СЫРГАКТЕГИН

Күнүгө Сириядагы кандуу ырайымсыз согуштарды көрсөткөн жаңылыктарды кѳрүп олтуруп, “бизде да (албетте, Кудай анын бетин ары кылсын!) ушундай куралдуу согуш революциясын баштап жибергилери келсечи” деген ойлор кээде келбей койбойт.

Толугу менен

May 03

Жашоо тикенинен ѳткѳндѳ гана анын кереметин баалайсың!

Нурзада ТОКТОСУН кызы

Курсактагы бала терс мамилени сезет

Эне болуу – бул чоң жоопкерчилик. Андыктан, эне болом деген аялзаты эртелеп даярдык кѳрүүсү зарыл. Себеби, бала боюна бүтѳѳрү менен эне-баланын тыгыз байланышы түзүлүп, курсактагы  ымыркай эненин ой-мамилесин, кѳңүлүн – баарын сезет. «Эгер болочок эне курсактагы баласына мээримин тѳгүп, аяр мамиле жасап тѳрѳсѳ, ал баланын келечеги да бактылуу болот, – дейт украиналык психолог Наталья Ракель.  – Ал эми боюна күтүүсүз бүтүп калып, аны алдырам (аборт) деген ой пайда болгондо курсактагы бала катуу стресс алат экен да,  Кудай ѳмүр берип  тѳрѳлгѳн бул бала турмушунда кѳп кыйынчылыктарды тартып калат».

Толугу менен

May 03

Бакай атанын батасы

Айтылуу шумкар көздөй бол,
Адам таппас сөздүү бол.
Байсалдуу артың үзүлбөс,
Бак баштаган көчтүү бол.
Балага балтыр бешик бол,
Бакытка ачык эшик бол,
Улууну сыйлап жетик бол,
Кичүүгө өмүр кешик бол.
Аккан суунун шары бол,
Балбандардын алпы бол,
Оорулууга дары бол,
Опол тоодой кары бол.
Кыдыр болсун жолдошуң,
Кыйын күн башта болбосун.
Ыйык тут ата ордосун,
Омийин, кудай колдосун!

May 02

Аксарбашыл айтуу

Жүрѳк сезген кырсыкты алдын ала болтурбай коюуга жасалган далбас. Кудайдан шыбага күтүү үчүн айтылган ѳтүнүч. “Ээ, кудай аксарбашыл” деген сѳздүн артында, ушул кырсыктан аман калса, кой соем, кан чыгарам, түлѳѳ ѳткѳрѳм (аксарбашыл – башы сары ак кой соем) деген маанини билдирет. Албетте, “сактансаң сактайм” деген Кудайдын шерти бар.

Маалымат булагы: Амантур Акматалиев, “Баба салты, эне адеби” китеби

Apr 30

Садага чабуу

Бул – адамдын алтын башынын алыстан, кан майдандан, кандайдыр бир кырсыктан кудай жолунан аман келгенин, эл-журтун кѳргѳнүнүн шарттуу белгиси катары улакты мууздап, ѳпкѳ-жүрѳгүн дароо сууруп, башынан ырымдап тегеретүү, кудайга жалынуу, үйдѳгү сүйүнүч, ыраазылык, адамды урматтоочулук. Бул үрп-адаттын мааниси терең.

Маалымат булагы: Амантур Акматалиев, “Баба салты, эне адеби” китеби

Apr 29

Гүлзада РЫСКУЛОВА, ырчы: «Калп күлүү, калп сүйлѳшүү, калп эле катташуу кѳбѳйдү»

Маектешкен Салтанат КЫДЫРМАЕВА

Гулзада Рыскулова алгачкы эле ырдап чыккан «Мен кыргыздын кызымын» аттуу ыры менен элдин эсинен,  жүрѳктѳрүнүн түпкүрүнѳн орун алган. Анүстүнѳ, так ошол учурда Ош коогалаңы болуп ѳтүп, эл санаасы тынчыбай, мекенчилдик сезим курчуп турган кез эле. Бул ырдын жарыкка чыгышы ѳлкѳдѳгү ошол оор кырдаалга туш келип, кыргыздар улуттук духту кѳтѳрѳ турган ырларды талап кылып жатканда тартууланып, элге тез эле алынып кетти. Андан берки аз убакытта Гүлзада Рыскулова «Курманжан датка», «Курманбек», «Жер эне» жана башка мазмуну олуттуу ырлары менен чыгып, ѳзѳгү терең саптары менен угармандарынын кандагы кыргыз  касиетин козгоп келет. Учурда Гүлзада Рыскулова  кыргыздын нукура күү, дастандарын дүйнѳгѳ тааныткан «Ордо сахна» фольклордук-этнографиялык тобунда эмгектенет.

Толугу менен